En wat je beter wél kan doen met je emoties

Afgelopen week vertelden twee cliënten mij hoe ze als kind de boodschap kregen dat emoties vooral “opgelost” moesten worden. De eerste kreeg zelfs letterlijk te horen: “Ben je boos, pluk een roos. Zet ’m op je hoed, dan ben je morgen weer goed.”
Dat versje stamt uit de 19e eeuw, en toch wordt het vandaag de dag nog steeds gebruikt door mensen die simpelweg niet weten wat ze met boosheid van een ander moeten.

Maar het ís slecht advies. Het zegt eigenlijk: Voel je boos? Doe maar alsof het er niet is, dan gaat het vanzelf weg.
En dat werkt niet. Boosheid verdwijnt niet als je haar negeert – ze nestelt zich ergens in je lijf en kan later terugkomen in de vorm van spanning, lichamelijke klachten of emotionele uitbarstingen die uit verhouding lijken.

Een andere cliënt wist niet precies hoe haar ouders het brachten, maar ze voelde wel dat emoties iets waren waar een oplossing voor moest komen. Terwijl we samen onderzochten waar dat vandaan kwam, realiseerde ze zich dat ze regelmatig dingen hoorde als:
“Jeetje, daar trek je je toch niets van aan!” wanneer ze boos was op iets wat een klasgenoot deed.
Of: “Maar ze bedoelen het niet zo,” als ze gekwetst was door iemand.

Dit soort boodschappen laat een kind leren dat emoties niet welkom zijn. Dat ze “overdreven” zijn of dat je ze moet wegredeneren. Wat je niet leert, is luisteren naar jezelf. Emoties geven namelijk waardevolle informatie: over wat je fijn vindt, wat je raakt, waar je grenzen liggen en wat je nodig hebt.

Hoe kan het anders?

Stap 1: Herken waar die boodschap vandaan komt.
Veel ouders bedoelden het niet verkeerd. Ze waren vaak zelf niet gewend om met gevoelens om te gaan – niet met die van zichzelf en niet met die van hun kind. Maar als je ziet dat hún manier niet helpend was, is het niet logisch om dat advies nog steeds te volgen.

Stap 2: Neem waar dat je gevoelens hebt.
Blijf er even bij, zonder ze te willen veranderen of “oplossen”. Zie ze als signalen.

Stap 3: Vraag je af: wat heeft deze emotie nodig?

• Verdriet gaat over gemis of verlies en vraagt om troost. Van jezelf of van iemand anders.
• Angst heeft geruststelling nodig. Soms is het al genoeg om tegen jezelf te zeggen dat het logisch is dat je bang bent.
• Boosheid vraagt om erkenning. Er is iets gebeurd wat over je grens ging of onrechtvaardig voelde.
• Blijdschap lijkt misschien geen behoefte te hebben, maar vaak wil blijdschap gedeeld worden.

Eigenlijk geldt dit voor alle emoties: we hebben een ander nodig om ze te kunnen delen. Niet om ze weg te maken, maar om te voelen dat we er niet alleen mee zijn. Dat maakt het leven zoveel lichter.

En die roos?
Die mag gewoon in een mooi vaasje op tafel. Ook leuk.

Afbeelding van congerdesign via Pixabay